Thứ Hai, 29 tháng 6, 2015

Đặc sản gỏi cá nhệch của Thanh Hóa

        Đặc sản gỏi cá nhệch là món ngon được nhiều người yêu thích nhất, đáp ứng nhu cầu của thực khách khắp mọi vùng miền, hệ thống nhà hàng Vũ Bảo ra đời và phát triển với mục đích đem món ăn đặc sản này tới gần hơn với mọi thực khách gần xa.

        Cá nhệch nói chung và gỏi nhệch nói riêng đã từ lâu trở thành món ăn đặc sản của vùng ven Vịnh Bắc Bộ của Việt Nam nay thuộc các tỉnh Thanh Hóa, Ninh Bình...và rồi chẳng biết từ bao giờ món gỏi nhệch đã đi sâu vào lòng những người con quê hương, vì yêu thích món ăn này nên dùng thơ để nói lên nỗi niềm đối với món ăn đặc sản đồng quê này. Hay như người xưa có câu " chim gà, cá nhệch" với nghĩa đứng hàng chim thì gà đứng đầu còn đứng họ cá thì cá nhệch chiếm vị trí đầu tiên về độ ngon của nó.

Gỏi cá Nhệch tại nhà hàng Vũ Bảo - Thanh Hóa

Vài nét về cá Nhệch - gỏi cá nhệch

         Gỏi nhệch được chế biến từ cá nhệch, loài cá xuất hiện nhiều ở vùng biển miền Duyên Hải, nhệch có dáng của con lươn nhưng to và dài hơn. Con lớn tới tám chín lạng hoặc một cân, dài đến năm bảy mươi phân, da màu sáng xanh đá, đuôi tròn chứ không dẹt như đuôi lươn.

Món gỏi cá Nhệch - Thanh Hóa

           Nhệch nhiều thịt, ít xương, nhiều chất đạm, gỏi cá nhệch luôn quyến rũ cánh mày râu. Mới nghe, chưa ăn thì nhiều người thấy sợ nhưng khi đã ăn rồi sẽ không thể kìm lòng mà tìm kiếm ăn lại lần nữa. Để được món gỏi nhệch thơm ngon và hấp dẫn là một quá trình công phu và tỉ mẩn của các đầu bếp. Cá nhệch được xát muối, có thể dùng tro, lá tre, lá lúa hay lá nhái, rửa sạch cho hết chất nhờn sau đó được cắt tiết rồi mổ và thêm vài công đoạn để ướp gia vị cho thịt cá thêm đậm đà. Không chỉ có giá trị dinh dưỡng cao, gỏi cá nhệch Nga Sơn, Thanh Hóa còn đặc biệt lôi cuốn bởi vị dai ngọt mát, lạ miệng cùng cách gói độc đáo gỏi nhệch được đặt trực tiếp trên lá sung gói thành hình phễu, chấm với nước chẻo, được làm từ xương nhệch xay hoặc giã nhỏ, sau đó bóp với mẻ rồi nấu lên. Chẻo khá đặc, màu vàng sẫm, vị béo và mùi thơm đặc trưng.

Điểm nhấn đặc biệt cho gỏi nhệch

           Trong món này không thể bỏ qua một nguyên liệu cực kỳ quan trọng để át vị tanh của cá đi chính là thính giã mịn và nó cũng tạo nên hương vị thơm ngon cho món ăn này. Nguyên liệu này được chế biến từ gạo hoặc cũng có thể từ ngô được rang chín rồi giã nhõ thành bột, tất cả các nguyên liệu đều tự nhiên và sạch.

           Gỏi cá nhệch thì rất nhiều nơi và nhiều nhà hàng có, nhưng để làm nên món gỏi cá nhệch ngon và chuẩn thì nó lại nằm trong bát nước chấm gỏi. Nước chấm hay "Chẻo" là thứ gia vị không thể thiếu và quyết định số một tới sự thành công của món gỏi này. Để được "Chẻo" ngon, chuẩn là cả một quá trình cầu kỳ và tỉ mẩn đó, nguyên liệu chính là da, gan cá, thịt ba chỉ, trứng vịt và các gia vị phụ gia như hành, tỏi khô, mẻ, mắm muối, mì chính, đường, ớt,... sự kết hợp hài hòa của gần 20 loại gia vị phụ gia khác nhau trong đó có khá nhiều các vị thuốc tốt cho sức khỏe như lá thơm, đinh lăng, tỏi...

           Năm 2015, tự hào là điểm dừng chân đầu tiên đăng cai sự kiện năm du lịch quốc gia của Việt Nam. Biển Sầm Sơn là một trong những điểm du lịch nổi tiếng với các món ăn được chế biến từ những thực phẩm tươi sống, một trong số những đặc sản tạo nên sự khác biệt của vùng đất này chính là món "gỏi cá nhệch". Đến Thanh Hóa mà chưa thưởng thức "gỏi cá nhệch" thì coi như bạn chưa đến mảnh đất xứ Thanh này. Món ăn này còn là niềm tự hào, thể hiện sự tinh tế, sáng tạo trong nét văn hóa ẩm thực của người dân miền biển Nga Sơn nói riêng và người Thanh Hóa nói chung. 

Nghề câu cá mực của dân biển Hải Bình Tĩnh Gia

          Xứ Thanh được thiên nhiên ưu ái ban tặng một đường bờ biển dài tới 102 km. Từ đó, các địa danh có biển từ lâu đời đã hình thành nên các làng nghề đánh bắt hải sản. Trên Hành trình du lịch về với đất biển, Tạp chí Du lịch Xứ Thanh kỳ này sẽ cùng du khách tìm hiểu làng nghề câu mực Hải Bình - Tĩnh Gia, một điểm đến không chỉ để lại dấu ấn về một bãi biển trong lành, khoáng đạt mà đó còn là những dư vị ngọt lạ của loài hải sản - Mực ống quý hiếm.

  
Thuyền câu ca mực đêm của ngư dân

         Đất Hải Bình xưa nay còn vang mãi lời ca “Chồng chèo, mẹ lưới, con câu/ Chàng rể thả bóng, con dâu mắc mồi” để ca ngợi cuộc sống hạnh phúc, ấm êm của những gia đình có nhiều thế hệ chuyên nghề khai thác mực. Với vị trí đắc địa thuộc Ngư trường Hòn Mê, là nơi trú ngụ và sinh sống của vô số loài hải sản, quý nhất là loài mực ống thân dài, mình dày, thơm ngon và trắng muốt. Mực và các loại hải sản khác tập trung nhiều ở nơi đây còn vì lý do, Hải Bình nằm ở ngay cửa biển đón dòng chảy của con sông Lạch Bạng mang một lượng phù du khá phong phú là nguồn thức ăn dồi dào và đặc biệt cho các loại hải sản. Bên cạnh đó, cửa Lạch Bạng với độ nước sâu từ 3-4m, có núi Do Xuyên chắn sóng, ngăn gió là nơi neo đậu an toàn cho nhiều thuyền bè lúc bão tố. Đây chính là những điều kiện thuận lợi cho việc hình thành nghề câu mực của ngư dân vùng biển Hải Bình - Tĩnh Gia.

Lưỡi câu ca mực

          Mực ống là loại mực có giá trị kinh tế nên được ngư dân tập trung khai thác chế biến để xuất khẩu và phục vụ nhu cầu thực phẩm. Mùa mực ống thường kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10, vì vậy vào các tháng 6, 7, 10 là mùa câu mực rộ nhất và câu được nhiều nhất, có những mùa sản lượng đạt tới 130 tấn. Để có chuyến đi câu dài ngày trên biển, họ phải chuẩn bị cẩn thận về phương tiện là thuyền câu, chuẩn bị thật chu đáo về lương thực, than củi, dầu máy, nước ngọt để sinh hoạt…

Tôm giả câu mực

         Ngư dân Hải Bình đánh bắt mực bằng nhiều cách khác nhau như: đánh bằng lưới, thả bóng nhưng chủ yếu vẫn bằng hình thức câu, có thể là câu cần hoặc câu tay. Cần câu được làm bằng thân cây trúc dẻo, chắc với độ dài vừa phải. Dây câu là sợi cước hoặc dây nhợ bằng ni lông dài khoảng 10-20m cuộn lại ở ống câu. Ống câu là một đoạn gỗ tròn khoét rỗng để lồng tay giữ ống câu. Lưỡi câu làm bằng thép có ngạnh dài khoảng 3cm kết lại với nhau theo chùm từ 3- 5 lưỡi hướng về các phía. Câu mực bằng tay thì không dùng cần mà trực tiếp đặt ống câu trên thuyền rồi thả xuống biển. Mồi câu cũng rất quan trọng có hai loại: mồi thật và mồi giả. Mồi thật là những chú cá con mắc vào lưỡi để nhử mực; mồi giả được dùng phổ biến được ngư dân khéo léo bằng vải các màu sặc sỡ. Kinh nghiệm làm mồi giả câu mực của người Hải Bình cũng thật độc đáo “Ngày biển rung, nước đục/ Vải làm mồi tôi can/ Nhất là màu da cam/ Xen sắc vàng, xanh, đỏ/ Biển lặng tôi xin nhớ/ Cài thêm sắc vải xanh”… vừa dễ nhớ lại vừa không tốn công tìm mồi mà câu được nhiều mực.

Cá mực tươi

         Một lần nghỉ đêm tại biển Hải Bình, từ trong đất liền hướng ra biển du khách sẽ được thưởng lãm một vùng trời biển hiền hoà, mục sở thị những đoàn thuyền câu mực san sát bên nhau như sao sa, dập dềnh trên sóng nước và cùng bạn bè, người thân nhâm nhi chuyện trò, thưởng thức Mực ống sấy khô nướng thơm mang hương vị ngọt lạ, mặn mòi được cất lên từ lòng biển Hải Bình - Tĩnh Gia quê Thanh.

Cá mực khô

Sản phẩm mĩ nghệ sơn mài Tiên Sơn

         Trong những năm vừa qua, mỹ nghệ sơn mài Tiên Sơn đã tạo ra các sản phẩm mới lạ và độc đáo có tính thẩm mỹ, tính nghệ thuật cao đã được nhiều khách hàng trong và ngoài nước yêu thích, ưa chuộng. Với sự nhạy bén trước thị trường mỹ nghệ Tiên Sơn đã làm phong phú thêm một sản phẩm nghề xứ Thanh.

Sản phẩm mĩ nghệ sơn mài Tiên Sơn

          Sản phẩm gỗ mỹ nghệ Tiên Sơn là sản phẩm được làm ra hoàn toàn thủ công từ khâu chế tác khuôn mẫu, xử lý bề mặt đường nét sản phẩm đến khâu hoàn thiện sản phẩm. Bằng bàn tay khéo léo những người thợ thủ công đã thổi hồn vào những sản phẩm sự mềm mại, duyên dáng trong nghệ thuật tạo hình, mang dáng dấp rất riêng của hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam. Với 4 nhóm sản phẩm gồm: Sản phẩm bình lọ cắm hoa trang trí, bình lọ nghệ thuật; Sản phẩm âu đĩa trang trí, nghệ thuật; Sản phẩm hình khối trang trí, nghệ thuật; Sản phẩm bục bệ trang trí, nghệ thuật.

Đồ mĩ nghệ Tiên Sơn

          Để tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh cần phải Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất: Bột gỗ được trộn đều với keo rồi cho vào khuôn đã được định hình cơ bản về hình dáng, kích thước sản phẩm và được nung với nhiệt độ 150 đến 200oC, trong thời gian từ 3 đến 4 giờ. Các sản phẩm khi ra lò được ghép với nhau bằng keo qua khâu ghép và sử lý chống thấm nước trong lòng sản phẩm, đế sản phẩm đạt yêu cầu chống thấm nước cao. Cốt được làm nhẵn bằng ma tít và các nước sơn lót, công đoạn này tạo nên bề mặt sản phẩm căng nhẵn, đường nét sắc xảo đạt tiêu chuẩn thẩm mỹ về bề mặt và hình dáng sản phẩm. Sản phẩm được sơn mầu theo yêu cầu đặt hàng bằng sơn của các hãng sơn có thương hiệu trên thế giới. Qua các bước: Sơn lót, Mài nước, Sơn mầu, Sơn bóng, Mài và Đánh bóng. Sản phẩm được lấy ở nhiệt độ từ 50 đến 60oC để sản phẩm đạt được độ bền của bề mặt sơn. Sản phẩm được xem là hoàn chỉnh và đạt tiêu chuẩn là căng bóng về bề mặt, tươi về màu sắc.

          
Sản phẩm mĩ nghệ Tiên Sơn - Thanh Hóa

         Với sản phẩm mang tính thẩm mỹ và thời trang, đồ mỹ nghệ Tiên Sơn đã và đang trở thành sản phẩm được yêu thích trong lĩnh vực thiết kế nội thất, là món quà ý nghĩa gửi tặng bạn bè và người thân khi đến với xứ Thanh.

Quà lưu niệm khi đến với Tiên Sơn


Nghề dệt sợi gai của người Thổ Thanh Hóa

          Không chỉ có một lễ hội Đền Thi nổi tiếng, đồng bào Thổ xứ Thanh còn sáng tạo ra một nghề thủ công truyền thống từ rất lâu, đó là nghề dệt sợi gai. Cần cù như loài ong làm mật cho đời, những Mê, những Ún trong bản làng nghèo khó xưa kia đã ngày ngày chăm chỉ, khéo léo dệt sợi đan lưới, thêu chăn, làm võng, may váy… Cùng với những bí quyết trong cách dệt, những sản phẩm hữu ích này qua nhiều đời đã kết tinh thành giá trị văn hóa độc đáo của người Thổ quê Thanh…

           Sợi gai được dệt từ vỏ cây gai, một loại cây thuộc họ tầm ma, lá của nó thường dùng để làm loại bánh đặc sản - bánh gai. Đi qua nhiều tháng năm, nghề dệt sợi gai đã trở thành tập quán, hình thành nên một thời gian biểu sản xuất tương đối ổn định của đồng bào Thổ nơi đây. Họ tích lũy được kinh nghiệm dân gian quý báu trong việc sản xuất sợi gai như một kỹ năng khá thuần thục, cụ thể: chọn đất Giếng (nương mới phát, tốt màu) để trồng cây gai; trồng từ hạt và tập trung vào mùa xuân để có năng suất; chọn cây lấy hạt làm giống là cây có 1 củ sẽ không bị sâu bệnh và có sản lượng cao. Người Thổ ở Thanh Hóa cũng lão luyện trong việc tìm kiếm vỏ và các loại củ cây để chế làm màu nhuộm sợi cho bền, đẹp như lá Khót vàng, lá Thơm…nhưng kỳ công và tinh xảo hơn cả là quy trình chế tác.

Nghề dệt sợi gai của người Thổ Thanh Hóa

         Để dệt những tấm sợi gai như ý, người Thổ chú trọng đến công cụ chế biến sợi như dao bóc sợi, dao tước sợi, nồi đồng to để luộc sợi gai và thanh tre vót nhọn để se sợi. Công cụ để dệt là bàn làm bằng tre, khung cửi dệt hay gọi là khung con cú, đòn ngồi là tấm ghế băng, trục cuốn vải. Khuôn dệt dài được vót nhẵn từ những nan tre già, cỗ go để khi dệt mà dận chân đòn thì tạo được khe hở cho con thoi chạy qua. Con thoi làm bằng gỗ nghiến hoặc bằng sừng, thanh văng được làm bằng cột tre già để giữ cho mặt vải luôn được và đều sợi. Vải dệt từ sợi gai có dộ mịn, đẹp và rất bền được người đương thời đánh giá khá cao cả về hình thức và giá trị sử dụng. Vải sợi gai được dùng để dệt váy, làm khăn đội đầu, thắt lưng, vỏ chăn…

Sợi gai của người Thổ xứ Thanh

           Thả hồn theo từng lao tay kết hợp bước dận chân nhịp nhàng, cùng mắt lẹ nhanh để mắc cửi đều đặn và chính xác cho các sợi se khít vào nhau, người Thổ đã dệt nên không biết bao mét sợi, tấc vải đưa lại lợi ích và làm giàu bản sắc văn hóa cho quê hương xứ Thanh.

Giới thiệu về thành phố Thanh Hóa

Cầu Hàm Rồng của Thanh Hóa

Diện tích: 11.136,3 km²
Dân số: 3.680,4 nghìn người (năm 2006)
Tỉnh lỵ: Thành phố Thanh Hóa
Các huyện, thị: 
- Thị xã: Sầm Sơn, Bỉm Sơn
- Huyện: Mường Lát, Quan Hóa, Quan Sơn, Bá Thước, Cẩm Thủy, Lang Chánh, Thạch Thành, Ngọc Lạc, Thường Xuân, Như Xuân, Như Thanh, Vĩnh Lộc, Hà Trung, Nga Sơn, Yên Định, Thọ Xuân, Hậu Lộc, Thiệu Hóa, Hoằng Hóa, Đông Sơn, Triệu Sơn, Quảng Xương, Nông Cống, Tĩnh Gia.
Dân tộc: Việt (Kinh), Mường, Thái, H'Mông, Thổ.
Điều kiện tự nhiên

           Thanh Hoá là một trong những tỉnh lớn của Việt Nam, nằm ở vị trí cửa ngõ nối liền Bắc Bộ với Trung Bộ và Nam Bộ. Phía bắc Thanh Hóa giáp tỉnh Sơn La, Hoà Bình, Ninh Bình; phía nam giáp Nghệ An; phía đông giáp biển Đông, phía tây giáp Lào. Địa hình tương đối phức tạp, đa dạng, thấp dần từ tây sang đông gồm có vùng núi, trung du, đồng bằng, vùng ven biển.

           Khí hậu của tỉnh thuộc vùng chuyển tiếp giữa Bắc Bộ và Trung Bộ, nhiệt độ trung bình năm khoảng 23ºC - 24ºC. Nằm ở độ cao không lớn lại nằm kề biển nên mùa đông ở đây không lạnh lắm, mùa hè dịu mát hơn.

Tiềm năng phát triển kinh tế và du lịch.

           Thanh Hóa là tỉnh có tiềm năng du lịch rất lớn và có thể đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách. Bờ biển dài trên 100km với nhiều bãi biển đẹp mà nổi tiếng nhất là Sầm Sơn. Ðây là bãi biển phẳng, nước xanh như ngọc tràn ngập ánh nắng với nhiều điểm du lịch phụ cận như đền Ðộc Cước, hòn Trống Mái, chùa Cô Tiên, khu đầm lầy nước mặn Quảng Cư, Quảng Tiên có nhiều chim thú, cây cỏ và hải sản. Hàng năm có hàng triệu du khách tới Sầm Sơn để tắm biển và nghỉ ngơi.

           Huyện Nga Sơn sát tỉnh Ninh Bình có động Từ Thức, theo truyền thuyết là nơi Từ Thức gặp tiên. Ðộng có rất nhiều điều kỳ thú do thiên nhiên tạo ra như Ðường lên trời, Kho gạo, Kho khỉ, Chuông... Vườn quốc gia Bến En giáp tỉnh Nghệ An có phong cảnh núi hồ đẹp cùng những cây cổ thụ hàng ngàn tuổi và nhiều động vật quý hiếm.

           Ðối với những du khách say mê lịch sử không thể bỏ qua di tích thành nhà Hồ mà kiến trúc của nó làm người ta liên tưởng tới những thành đá ở Ý và Hy Lạp, các di vật của người Việt cổ (Núi Ðọ, Ðông Sơn), khu di tích Lam Kinh. Ngoài ra tới đây du khách sẽ được thưởng thức chiêm ngưỡng những di sản văn hoá Việt Nam bao gồm các trò chơi dân gian, các làn điệu xứ Thanh, các lễ hội và nhiều hoạt động văn hoá khác. Chắc chắn Thanh Hóa sẽ là điểm dừng chân không thể bỏ qua đối với nhiều khách du lịch trong và ngoài nước.

Giao thông

           Giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy đều thuận lợi. Thành phố Thanh Hóa nằm trên trục đường quốc lộ 1A và đường sắt Bắc Nam dài, cách Hà Nội khoảng 153km, cách Ninh Bình khoảng 62km. Tỉnh nằm trong trục đường quốc lộ 15 đoạn Hòa Bình – Thanh Hóa – Nghệ An và có quốc lộ 217 đi sang nước bạn Lào.